Wat zijn de MPG-eisen voor nieuwbouw en hoe beïnvloedt biobased de score?

De MPG-eis voor nieuwbouwwoningen in Nederland bedraagt maximaal 0,8 MPG (euro per m² BVO per jaar). Biobased materialen helpen je om die score aanzienlijk te verlagen, omdat ze CO₂ opslaan in plaats van uitstoten tijdens de productie. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over MPG, biobased bouwen en hoe je al in de ontwerpfase het verschil maakt.

Hoe laag moet de MPG-score van een nieuwbouwwoning zijn?

Sinds 2021 geldt voor nieuwe woningen een wettelijke MPG-grenswaarde van maximaal 0,8 euro per m² BVO per jaar. Hoe lager de score, hoe minder milieubelasting het gebouw over zijn gehele levenscyclus veroorzaakt. Zakelijke nieuwbouw (utiliteitsgebouwen) kent een eigen, sectorspecifieke grenswaarde die per gebouwtype verschilt.

In de praktijk streven steeds meer opdrachtgevers naar een score ruim onder de wettelijke grens. Een ambitieuze MPG-score van 0,5 of lager is haalbaar wanneer je bewust kiest voor materialen met een lage of negatieve milieu-impact. Biobased en circulaire bouwmethoden zijn daarvoor de meest effectieve route. De overheid heeft bovendien aangegeven de grenswaarde in de komende jaren verder aan te scherpen, dus wie nu al beter presteert dan verplicht, bouwt toekomstbestendig.

Hoe wordt de MPG-score berekend?

De MPG-score wordt berekend door de totale milieukosten van alle toegepaste bouwmaterialen op te tellen over een periode van 75 jaar, gedeeld door het bruto vloeroppervlak (BVO). Voor elk materiaal gebruik je de bijbehorende milieuprestatie uit de Nationale Milieudatabase (NMD), uitgedrukt in schaduwkosten per kilogram of m³.

De berekening loopt via een erkend instrument zoals GPR Gebouw of DuboCalc. Daarin voer je alle materialen in, inclusief de hoeveelheden, de levensduur en eventuele hergebruikscenario’s. Materialen die aan het einde van hun levensduur opnieuw worden ingezet (circulair principe), leveren een positieve correctie op de score. Dat maakt de keuze voor demontabele constructies en biobased materialen dubbel interessant: ze scoren goed bij aanvang én bij sloop of hergebruik.

Waarom scoren biobased materialen beter op de MPG?

Biobased materialen scoren beter op de MPG omdat ze tijdens hun groei CO₂ uit de atmosfeer opnemen en vastleggen. Die opgeslagen koolstof telt als negatieve milieu-impact in de berekening, wat de totale MPG-score drukt. Conventionele materialen zoals beton en staal veroorzaken juist een hoge CO₂-uitstoot bij productie, wat de score verhoogt.

Het verschil zit in de zogenoemde biogene koolstofopslag. Wanneer hout, stro of vlas wordt verwerkt in een gebouw, blijft de opgeslagen CO₂ vastzitten zolang het materiaal in gebruik is. In de NMD wordt dit erkend en als voordeel meegenomen in de milieuberekening. Dit maakt biobased bouwen niet alleen ecologisch verantwoord, maar ook strategisch slim als je een lage MPG wilt realiseren.

Welke biobased materialen hebben het meeste impact op de MPG?

De biobased materialen met de grootste positieve impact op de MPG zijn constructief hout (zoals CLT en houtskelet), stro-isolatie, hennepvezel en vlasisolatie. Deze materialen combineren een hoge biogene koolstofopslag met een lage productiemilieu-impact, wat direct zichtbaar is in de MPG-berekening.

Hieronder een overzicht van veelgebruikte biobased materialen en hun voornaamste bijdrage:

• CLT (Cross Laminated Timber): dragende constructie met hoge koolstofopslag, vervangt beton en staal
• Houtskeletbouw: lichte constructie, snel te monteren, goed combineerbaar met biobased isolatie
• Strobalen: uitstekende isolatiewaarde en zeer lage productiemilieu-impact
• Hennepvezel- en vlasisolatie: hernieuwbare grondstoffen, goed dampopen gedrag
• Cellulosevlokken: gemaakt van gerecycled papier, lage energiebehoefte bij productie
• SIPS-panelen met biobased kern: hoge isolatiewaarde gecombineerd met constructieve functie

De combinatie van een houten draagstructuur met biobased isolatie levert doorgaans de grootste MPG-winst op. Bovendien sluiten deze materialen goed aan op circulair en biobased bouwen, waarbij demontage en hergebruik van meet af aan worden meeontworpen.

Wat is het verschil tussen MPG en BENG?

MPG en BENG meten allebei de duurzaamheid van een gebouw, maar ze meten verschillende dingen. De MPG meet de milieubelasting van de gebruikte materialen over de volledige levenscyclus. BENG (Bijna Energie Neutraal Gebouw) meet het energieverbruik van het gebouw tijdens gebruik, verdeeld over drie indicatoren: energiebehoefte, primair fossiel energieverbruik en aandeel hernieuwbare energie.

Kort gezegd: BENG gaat over energie, MPG gaat over materialen. Beide eisen zijn verplicht voor nieuwbouw en vullen elkaar aan. Een gebouw kan uitstekend scoren op BENG door goede isolatie en zonnepanelen, maar toch een hoge MPG hebben als de constructie veel beton en staal bevat. Andersom kan een biobased gebouw een lage MPG hebben, maar BENG-technisch tekortschieten als de isolatiewaarden onvoldoende zijn.

Voor een echt toekomstbestendig gebouw stuur je op beide. Een passiefhuis-aanpak combineert een lage energiebehoefte (gunstig voor BENG) met biobased materialen (gunstig voor MPG), waardoor je op beide fronten sterk presteert.

Hoe verbetert een architect de MPG al in de ontwerpfase?

Een architect verbetert de MPG in de ontwerpfase door materiaalkeuze, constructiemethode en demontabiliteit al vroeg in het ontwerp te integreren. Hoe eerder deze keuzes worden gemaakt, hoe groter de invloed op de uiteindelijke score en hoe lager de meerkosten voor duurzamere alternatieven.

Concrete ontwerpbeslissingen die de MPG verlagen:

• Kiezen voor een houten draagstructuur in plaats van beton of staal
• Biobased isolatiematerialen specificeren in plaats van EPS of PUR
• Droge verbindingen toepassen zodat materialen demontabel zijn
• Het gebouwvolume compact houden om materiaalgebruik te minimaliseren
• Materiaalpaspoorten opstellen voor toekomstig hergebruik
• MPG-berekeningen iteratief uitvoeren tijdens het ontwerpproces, niet pas aan het einde

Een vroege MPG-berekening geeft inzicht in welke materialen de meeste milieubelasting veroorzaken, zodat je gericht kunt bijsturen. Dat voorkomt dat je aan het einde van het ontwerptraject voor dure aanpassingen staat.

Hoe wij helpen met een lage MPG-score

Bij FD Architecten begeleiden we je van het eerste idee tot de oplevering, met een scherp oog voor zowel de MPG als de BENG-eisen. We werken al meer dan 50 jaar met biobased en circulaire bouwmethoden, waaronder houtskelet, CLT, strobouw, logbouw en SIPS. Die ervaring zetten we direct in om jouw MPG-score zo laag mogelijk te krijgen, zonder concessies aan functionaliteit of uitstraling.

Wat we voor je doen:

• MPG-berekeningen integreren in het ontwerpproces, niet als eindtoets
• Biobased materialen selecteren die passen bij jouw programma en budget
• Ontwerpen op demontabiliteit en toekomstig hergebruik
• Zowel nieuwbouw als renovatieprojecten begeleiden, inclusief passiefhuis-aanpak
• Zakelijke opdrachtgevers ontzorgen van vergunning tot oplevering

Wil je weten wat een biobased aanpak betekent voor jouw project? Neem contact met ons op en we denken graag met je mee.

Related Articles

• Waarom is luchtdichtheid zo belangrijk bij een passiefhuis?
• Hoe wordt de luchtkwaliteit gemeten en bewaakt in een passiefhuis?
• Wat is het verschil tussen een passiefhuis en een nul-op-de-meter woning?
• Hoe draagt biobased bouwen bij aan de energietransitie?
• Wat is een materiaalpaspoort bij biobased bouwen?