Hoe werkt de milieuprestatieberekening (MPG) bij een biobased woning?

De milieuprestatieberekening (MPG) bij een biobased woning werkt op dezelfde manier als bij een conventionele woning: je berekent de totale milieu-impact van alle toegepaste materialen over een periode van 75 jaar, uitgedrukt in schaduwkosten per vierkante meter bruto vloeroppervlak per jaar. Het grote verschil is dat biobased materialen zoals hout, stro en hennep doorgaans een aanzienlijk lagere MPG-score opleveren, omdat ze CO2 opslaan in plaats van uitstoten. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de MPG bij biobased woningen.

Wat telt er mee in een MPG-berekening voor een woning?

In een MPG-berekening voor een woning tellen alle materialen mee die worden gebruikt voor de constructie, de gevel, het dak, de vloeren, de binnenwanden en de installaties. De berekening volgt de levenscyclusanalyse (LCA)-methode en kijkt naar de milieu-impact van winning, productie, transport, gebruik en sloop over een looptijd van 75 jaar.

Concreet gaat het om de volgende bouwdelen:

• Fundering en vloerconstructie
• Dragende en niet-dragende wanden
• Dakconstructie en dakafwerking
• Gevelbekleding en isolatie
• Kozijnen, ramen en deuren
• Installaties zoals verwarmingssystemen en ventilatie

Elke materiaalsoort heeft een eigen milieuprofiel, vastgelegd in de Nationale Milieudatabase (NMD). Hoe hoger de score van een materiaal in de NMD, hoe groter de bijdrage aan de totale MPG. De berekening wordt uitgevoerd met gecertificeerde software en levert één getal op: de MPG-score van de woning als geheel.

Waarom scoren biobased materialen lager op de MPG?

Biobased materialen scoren lager op de MPG omdat ze tijdens hun groei CO2 uit de atmosfeer opnemen en die koolstof voor lange tijd vasthouden in de constructie. Dit staat bekend als koolstofopslag of carbon sequestration, en het levert een negatieve milieuscore op in de NMD, wat de totale MPG van de woning omlaag trekt.

Materialen als constructiehout, CLT (Cross Laminated Timber), strobalen en hennepvezel zijn biobased en hebben daardoor een gunstiger milieuprofiel dan staal of beton. Staal en beton vereisen namelijk energie-intensieve productieprocessen die veel CO2 uitstoten, terwijl hout die CO2 al heeft opgenomen tijdens de groei van de boom.

Daarnaast zijn biobased materialen vaak goed recyclebaar of composteerbaar aan het einde van de levensduur, wat ook positief doorwerkt in de eindscore. De combinatie van koolstofopslag én een lage productiefootprint maakt biobased bouw bij uitstek geschikt voor woningen met een ambitieuze MPG-doelstelling.

Wat is een goede MPG-score en wanneer voldoet een biobased woning?

Vanaf 2026 geldt voor nieuwe woningen een wettelijke MPG-eis van maximaal 0,5 schaduwkosten per m² per jaar. Een biobased woning haalt bij een goed ontwerp vaak een score van 0,2 tot 0,4, en in sommige gevallen zelfs lager dan 0,1. Dat maakt biobased woningen ruimschoots voldoende volgens de huidige norm.

Ter vergelijking: een conventionele woning in beton en staal scoort gemiddeld tussen de 0,6 en 1,0, wat boven de wettelijke grens ligt. Een passiefhuis in houtskelet of CLT combineert een lage energievraag met een lage MPG-score, omdat zowel de constructie als de isolatie biobased kunnen zijn.

Een lage MPG-score is niet alleen een wettelijke verplichting, maar ook een teken van toekomstbestendigheid. Financiers, gemeenten en kopers hechten steeds meer waarde aan aantoonbaar duurzame bouw, en een goede MPG-score ondersteunt dat verhaal concreet.

Hoe beïnvloedt de constructiemethode de MPG-uitkomst?

De constructiemethode heeft een grote invloed op de MPG-uitkomst, omdat de hoofddraagstructuur van een woning verantwoordelijk is voor een groot deel van het totale materiaalgebruik. Een houtskeletbouw of CLT-constructie levert structureel een lagere MPG op dan een betonnen of stalen skelet, simpelweg omdat hout een negatief of laag milieuprofiel heeft.

De meest gebruikte biobased constructiemethoden en hun effect op de MPG:

• Houtskeletbouw: lichte constructie met veel ruimte voor biobased isolatie, levert doorgaans een lage MPG op
• CLT (Cross Laminated Timber): massieve houten platen met hoge koolstofopslag, zeer gunstig voor de MPG
• Strobouw: stro als isolatiemateriaal met een extreem lage milieu-impact, gecombineerd met een houten draagstructuur
• SIPS-panelen: geïsoleerde sandwichpanelen met een houten kern, snel te monteren en gunstig voor de MPG

Naast de draagstructuur telt ook de keuze van isolatie, gevelbekleding en afwerking mee. Circulaire en biobased bouwmethoden combineren meerdere van deze materialen om de totale MPG zo laag mogelijk te houden.

Wanneer moet de MPG-berekening worden aangeleverd bij de gemeente?

De MPG-berekening moet worden aangeleverd op twee momenten in het bouwproces: bij de aanvraag van de omgevingsvergunning en bij de gereedmelding van de woning. Beide momenten zijn wettelijk verplicht voor nieuwe woningen met een gebruiksoppervlak groter dan 100 m².

Bij de vergunningaanvraag lever je een voorlopige MPG-berekening aan op basis van het ontwerp. Bij de oplevering volgt een definitieve berekening op basis van de werkelijk gebruikte materialen. Als de definitieve score boven de wettelijke norm van 0,5 uitkomt, kan dat gevolgen hebben voor de oplevering en het gebruik van het gebouw.

Het is daarom verstandig om de MPG-berekening al vroeg in het ontwerpproces te betrekken, zodat je nog kunt bijsturen als bepaalde materiaalkeuzes de score negatief beïnvloeden. Een architect met ervaring in biobased bouw kan dit proces begeleiden en de berekening afstemmen op het ontwerp.

Kan een bestaande woning ook een MPG-berekening krijgen?

Ja, een bestaande woning kan een MPG-berekening krijgen, maar dit is wettelijk niet verplicht bij renovatie. De MPG-eis geldt alleen voor nieuwbouw. Toch kan een MPG-berekening bij renovatie nuttig zijn om inzicht te krijgen in de milieu-impact van de toe te voegen materialen en om duurzame keuzes te onderbouwen.

Bij een ingrijpende renovatie waarbij de woning grotendeels opnieuw wordt opgebouwd, of bij een renovatie naar Nul-op-de-meter- of Passiefhuis-niveau, is een MPG-berekening een zinvol instrument. Het helpt je om materialen te vergelijken en te kiezen voor opties met de laagste milieubelasting.

Gemeenten en subsidieverstrekkers vragen bij ambitieuze renovatieprojecten soms ook om een MPG-berekening als onderdeel van de onderbouwing. In dat geval is het handig om deze berekening al vroeg in het renovatietraject te laten uitvoeren.

Hoe FD Architecten helpt met jouw MPG-berekening en biobased ontwerp

Wij begeleiden je van het eerste ontwerp tot de oplevering, inclusief alle berekeningen en vergunningstrajecten die daarbij horen. Met meer dan 50 jaar ervaring in duurzaam bouwen en een brede expertise in biobased constructiemethoden weten we precies hoe we jouw woning of bedrijfspand zo kunnen ontwerpen dat het ruimschoots voldoet aan de MPG-norm.

Wat wij voor je doen:

• Vroegtijdig integreren van de MPG-berekening in het ontwerpproces
• Adviseren over biobased materialen zoals hout, stro, CLT en SIPS die de score verlagen
• Opstellen van de MPG-berekening voor zowel de vergunningaanvraag als de oplevering
• Ontwerpen van passiefhuizen en Nul-op-de-meterwoningen met een minimale milieubelasting
• Begeleiden van het volledige traject, van initiatief tot sleuteloverdracht

Wil je weten wat een biobased woning of een duurzaam ontwerp voor jouw situatie betekent? Neem contact met ons op en we denken graag met je mee.

Related Articles

• Wat is de milieu-impact van biobased bouwen?
• Hoeveel CO2 bespaar je met circulair bouwen?
• Hoe lang gaat een woning mee die circulair is gebouwd?
• Wat is biobased bouwen binnen circulair bouwen?
• Welke materialen gebruik je bij biobased bouwen?